Δουλειά στην οικοδομή: μεγέθη, ημερομίσθιο και δικαιώματα

Τα γιαπιά, τα δημόσια έργα και οι ανακαινίσεις κρατούν έναν από τους πιο χειροπιαστούς κλάδους της αγοράς: τις κατασκευές. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ο κλάδος απασχολούσε 185.600 άτομα σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 4,2% της συνολικής απασχόλησης.

Η δουλειά εκεί έχει δικό της λεξιλόγιο αμοιβής: μεροκάματο αντί για μηνιάτικο, εξαήμερα, υπερωρίες που κρίνουν το τελικό ποσό. Και έχει σταθερή ζήτηση για χέρια, ιδίως ειδικευμένα.

Σε αυτόν τον οδηγό βάζουμε τα νούμερα και τα δικαιώματα στη σειρά: πόσοι δουλεύουν στον κλάδο και σε ποια επαγγέλματα, πόσες θέσεις μένουν ακάλυπτες, από πού ξεκινά το ημερομίσθιο και ποιες προσαυξήσεις δεν πρέπει να λείπουν από την εκκαθάριση.

Ο κλάδος σε αριθμούς

Οι κατασκευές μέτρησαν 185.600 απασχολούμενους το Β΄ τρίμηνο του 2026, από 190.600 το προηγούμενο τρίμηνο, μια μικρή υποχώρηση 2,6%. Την ίδια περίοδο η συνολική απασχόληση αυξήθηκε 3,3%, στα 4.414.364 άτομα.

Μία μέτρηση όμως δεν κάνει τάση. Από φέτος η ΕΛΣΤΑΤ εφαρμόζει τη νέα ταξινόμηση κλάδων NACE Αναθ. 2.1 και δεν δημοσιεύει ετήσια κλαδική μεταβολή, οπότε η ασφαλής σύγκριση περιορίζεται στα δύο φετινά τρίμηνα.

Η ζήτηση πάντως παραμένει μετρήσιμη: το Α΄ τρίμηνο του 2026 οι εργοδότες των κατασκευών δήλωσαν στην ΕΛΣΤΑΤ 2.611 κενές θέσεις προς κάλυψη μέσα σε τρεις μήνες, μέρος των 52.231 κενών θέσεων σε όλη την οικονομία. Ολόκληρη την εικόνα την έχουμε αναλύσει στο άρθρο για τις κενές θέσεις.

Δύο λόγια για το τι μετρά η έρευνα κενών θέσεων, ώστε να διαβάζεται σωστά το 2.611: αφορά επιχειρήσεις με τουλάχιστον 3 μισθωτούς και θέσεις για τις οποίες ο εργοδότης ήδη ψάχνει άνθρωπο εκτός της επιχείρησης. Δεν πιάνει τα πολύ μικρά συνεργεία, που στην οικοδομή είναι πολλά.

Η γενική εικόνα της αγοράς βοηθά επίσης στην ανάγνωση: η ανεργία το Β΄ τρίμηνο υποχώρησε στο 7,9%, από 10,6% το προηγούμενο τρίμηνο. Λιγότεροι διαθέσιμοι άνθρωποι σημαίνει ότι οι εργοδότες που ψάχνουν τεχνίτες ανταγωνίζονται σκληρότερα για τους ίδιους υποψηφίους.

Τα επαγγέλματα του κλάδου

Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ μετρά και τις μεγάλες ομάδες επαγγελμάτων, σε επίπεδο συνολικής οικονομίας. Τρεις από αυτές συγκεντρώνουν τον κορμό των ανθρώπων που συναντάς σε ένα εργοτάξιο: ειδικευμένοι τεχνίτες, ανειδίκευτοι εργάτες και χειριστές μηχανημάτων.

Οι ανειδίκευτοι εργάτες και χειρώνακτες αυξήθηκαν 11,4% μέσα σε ένα τρίμηνο και 8,2% σε σχέση με πέρυσι, στα 339.900 άτομα, η μεγαλύτερη άνοδος από κάθε ομάδα επαγγελμάτων στην έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ.

Οι ειδικευμένοι τεχνίτες, 422.500 άτομα, υποχώρησαν 2,5% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο αλλά παραμένουν 2,4% πάνω από πέρυσι. Οι χειριστές μηχανημάτων και εξοπλισμού μετρούν 297.000 άτομα.

Μια διευκρίνιση για να διαβάζεις σωστά το γράφημα: οι ομάδες αυτές καλύπτουν όλη την οικονομία, όχι μόνο τις κατασκευές. Ένας τεχνίτης μπορεί να δουλεύει στη μεταποίηση, ένας χειριστής σε λιμάνι. Δείχνουν όμως πού κινείται η ζήτηση για τα χειρωνακτικά και τεχνικά επαγγέλματα συνολικά.

Αξίζει και μια ματιά στη θέση στο επάγγελμα. Πανελλαδικά, το 72,7% των απασχολουμένων είναι μισθωτοί και το 17,0% αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό. Στην οικοδομή θα συναντήσεις και τα δύο σχήματα: συνεργείο με μισθωτούς ή αυτοαπασχολούμενο μάστορα με δικό του «μπλοκάκι». Το ποιο σχήμα ισχύει για εσένα καθορίζει και τα δικαιώματά σου.

Το ημερομίσθιο και η βάση του

Στην οικοδομή η αμοιβή συμφωνιέται συχνά ως ημερομίσθιο. Το κατώτατο νόμιμο ημερομίσθιο για εργατοτεχνίτες είναι 41,09 € από την 1η Απριλίου 2026 (Απόφαση Αρ. 8934, ΦΕΚ Β΄1759/27-3-2026)· ο αντίστοιχος κατώτατος μηνιαίος μισθός είναι 920 € μικτά.

Κανένα «συμφωνήσαμε προφορικά» δεν αλλάζει αυτό το πάτωμα. Ό,τι παίρνεις κάτω από το κατώτατο είναι παράβαση, ανεξάρτητα από το τι υπογράφηκε ή ειπώθηκε. Για τα καθαρά ποσά και τα δώρα, δες τον οδηγό για τον κατώτατο μισθό.

Πάνω στο ημερομίσθιο χτίζονται οι προσαυξήσεις. Το νόμιμο εβδομαδιαίο όριο είναι 45 ώρες στο πενθήμερο και 48 στο εξαήμερο· από εκεί και πέρα μιλάμε για υπερωρία με προσαύξηση 40%, με ετήσιο όριο 150 ωρών. Η υπερεργασία αμείβεται με 20% και η παράνομη υπερωρία με 120%.

Δούλεψες νύχτα (22:00 με 06:00); Προσαύξηση 25%. Κυριακή ή αργία; Πρόσθετη αμοιβή 75% του 1/25 του νόμιμου μισθού. Όλα τα κλιμάκια, με παραδείγματα, είναι στον οδηγό για τις υπερωρίες.

Οι πολλές ώρες δεν είναι θεωρητικό σενάριο: πανελλαδικά, το 17,4% των απασχολουμένων δήλωσε στην ΕΛΣΤΑΤ ότι εργάστηκε 48 ή περισσότερες ώρες την εβδομάδα αναφοράς. Σε δουλειές με μεροκάματο, το να ξέρεις πού τελειώνει το ωράριο και πού αρχίζει η προσαύξηση είναι καθαρά χρήματα.

Τι να προσέχεις στο μεροκάματο

Επειδή στον κλάδο κυκλοφορεί πολύ προφορικός λόγος, τρία πράγματα αξίζει να είναι πάντα γραπτά και καθαρά:

• Το ποσό και η μονάδα του: ημερομίσθιο ή μηνιαίος μισθός, μικτά ή καθαρά, και τι από τα δύο γράφει η σύμβαση.
• Οι ώρες και οι μέρες: πενθήμερο ή εξαήμερο, ώρα έναρξης και λήξης· από αυτά κρίνεται πότε αρχίζει η υπερωρία.
• Η ασφάλιση από την πρώτη μέρα: τα ένσημα δεν είναι παροχή, είναι υποχρέωση του εργοδότη.

Και στην καθημερινότητα του εργοταξίου, κράτα δικό σου αρχείο:

• Σημείωνε τις ώρες σου κάθε μέρα, με ημερομηνία· σε διαφωνία, το ημερολόγιό σου είναι το πρώτο σου στοιχείο.
• Φύλαγε τις εκκαθαρίσεις μισθοδοσίας και σύγκρινέ τες με τις ώρες που σημείωσες.
• Ρώτα πριν δεχτείς «μαύρα»: ό,τι δεν δηλώνεται δεν χτίζει ένσημα, επίδομα ανεργίας ή σύνταξη.

Πώς να ξεκινήσεις

Αν έχεις ειδικότητα, τα νούμερα δουλεύουν υπέρ σου: οι τεχνίτες παραμένουν περιζήτητοι και οι κενές θέσεις του κλάδου δείχνουν εργοδότες που ψάχνουν. Αν ξεκινάς χωρίς εμπειρία, οι θέσεις εργατών είναι η πιο συνηθισμένη είσοδος, και η άνοδός τους στα φετινά στοιχεία δείχνει ότι υπάρχει χώρος.

Η οικοδομή έχει και ένα πρακτικό πλεονέκτημα για όποιον ψάχνει τώρα: η πρόσληψη σπάνια περνά από πολλά στάδια. Ένα καθαρό βιογραφικό με τις ειδικότητες και τα χρόνια εμπειρίας, ένα τηλέφωνο και μια δοκιμή στο εργοτάξιο είναι συχνά όλη η διαδικασία, οπότε η ταχύτητα με την οποία απαντάς σε μια αγγελία μετράει.

Στο βιογραφικό σου, γράψε τις ειδικότητες με τα ονόματά τους: καλουπατζής, σοβατζής, ηλεκτροσυγκολλητής, χειριστής εκσκαφέα. Οι εργοδότες ψάχνουν με αυτές τις λέξεις, και το ταίριασμα με τις απαιτήσεις της θέσης γίνεται πάνω σε δηλωμένες δεξιότητες, όχι σε γενικές περιγραφές.

Στο Joba φτιάχνεις δωρεάν προφίλ και βιογραφικό σε PDF, δηλώνεις δεξιότητες και διαθεσιμότητα, και κάνεις αίτηση με δύο κινήσεις από το κινητό, και από το εργοτάξιο. Δες τις ανοιχτές θέσεις εργασίας και φίλτραρε ανά περιοχή και κλάδο για να βρεις τι ανοίγει κοντά σου.